کتاب اندیشه سیاسی آیت الله هاشمی رفسنجانی

مطالعه سیاست و اندیشه سیاسی دولت مردان پس از انقلاب یک تفاوت ماهوی با دوره پیش از آن دارد. در دوران جدید فهم سیاست جدای از فهم دین و رابطه دین و سیاست امکان پذیر نیست و این موضوع درباره شخصیت های روحانی به طور خاص صدق می کند. لذا سیاست مداران حاضر در جمهوری اسلامی پیش از هر چیز باید رابطه خود را با حکومت دینی و رابطه دین و سیاست تعریف کنند. در حقیقت پس از گذار از این مرحله است که می توانند در امور دیگر بیندیشند و سیاست گذاری کنند. بر همین اساس بوده که در پژوهش حاضر تلاش شده است تا اندیشه و آرای سیاسی آیت الله هاشمی براساس محور نگاه او به رابطه دین و سیاست مورد بررسی قرار گیرد. به خصوص که شأن روحانیت او این ضرورت را دوچندان می کند.

کتاب حاضر، در قالب سه فصل به بررسی اندیشه سیاسی هاشمی رفسنجانی در سه برهه تاریخی قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، دهه 60 و دوران ریاست جمهوری پرداخته است.

فصل اول که به بررسی مواضع، آراء و اندیشه های سیاسی هاشمی رفسنجانی در دوران پیش از پیروزی انقلاب اسلامی اختصاص دارد، در 4 بخش تدوین شده است. تحلیل ایدئولوژی سیاسی، اندیشه حکومت دینی، قانون و سیاست گذاری مبتنی بر دین و روحانیت و حکومت اسلامی عناوین فصل اول است.

فصل دوم به بررسی مواضع ، آراء و اندیشه سیاسی مرحوم هاشمی در دهه 1360 می پردازد. این فصل در 3 بخش اصلی، مسائل مهم دهه 60 و مواجهه ایدئولوژیک هاشمی رفسنجانی با آن مسائل را مورد واکاوی قرار می دهد. موضوعاتی چون مقایسه ایدئولوژی اسلام و مارکسیست، تبیین مبارزه بین مستکبران و مستضعفان، اعلام موضع مواجهه با گروه هایی چون حزب توده، نهضت آزادی و... و ایدئولوژی ضد استکباری از جمله مفاهیم مورد بحث در فصل دوم این کتاب است.

فصل سوم کتاب درباره مواضع و اندیشه های آیت الله هاشمی رفسنجانی در دوران ریاست جمهوری وی است. این فصل نیز از سه بخش کلی تشکیل شده است. در این فصل اندیشه های سیاسی هاشمی در سه حوزه سیاسی، حکومت دینی و قانون گذاری و سیاست گذاری دینی مورد تحلیل و بررسی قرار می گیرد. موضوعاتی چون اسلام گرایی و هویت مکتبی، دفاع از ایدئولوژی بنیادگرای دینی و ابتکار مبارزه مسلحانه، جمع سه هویت تمدن ایرانی، اسلامی و مدرنیستی، تقابل با جریان چپ اسلامی، دفاع عمل گرایانه از ولایت فقیه و ... از جمله مباحث مورد بحث در فصل سوم این کتاب است.