کتاب خطبه فدک

خطبه فدک از جمله خطبه‎های مشهوری است که عامه و خاصه با سندهای معتبر از صدیقه کبری ـ صلوات الله علیها ـ روایت کرده اند.خطبه فدک، رمز قیامی تاریخی است که از حدود حجاز گذشته و پایه ریز حکومت جهانی می‌باشد. فدک، انقلابی است که تاریخ پس از خود را تشکیل خواهد داد.

سند خطبه:

  خطبه مزبور از جمله خطبه‎های مشهوری است که عامه و خاصه با سندهای معتبر از صدیقه کبری ـ صلوات الله علیها ـ روایت کرده اند. از جمله احمدبن عبدالعزیز جوهری در تألیف خود به نام سقیفه و فدک ـ بنابر نقل ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه ـ از آن یاد کرده و ابن ابی الحدید، نامبرده را چنین معرفی می‌نماید: بطوری که همه محدثان عامه او را به نیکی ستوده‎اند و همه مصنفات او و دیگران را از او روایت کرده اند. بر اساس گفته ابن ابی الحدید، جوهری به چهار طریق این خطبه را روایت کرده است : این، نسخه‎ای قدیمی است که در سال 322 بر مؤلف قرائت و تصحیح شده که با سندهای مختلف روایت کرده است . (مراد سندهای مذکور است ). می‌کردند و نیز من این خطبه را از پدرم علی بن الحسین (ع ) به ترتیب از فاطمه  (س ) حدیث می‌کنم علاوه بر این که همین خطبه را بزرگان شیعه روایت کرده و به یکدیگر تدریس می‌کردند؛ قبل از آن که جدّ ابوالعینا متولد شود. که حاضرند بزرگترین سخن را به عایشه نسبت دهند؛ اما در نسبت دادن این  خطبه به جده ام تردید می‌کنند؟ این نیست مگر عداوتی که با ما اهل بیت دارند. : من همه این حدیث را فقط نزد ابی حفان دیدم . علیها ـ مأیوس به سوی قبر پدر برگشت ؛ خود را بر روی قبر انداخت ؛ تظلم  نمود؛ گریه کرد و در آخر این ابیات را خواند: تمام جهان هستی بهترین گواه است که جز تو خدایی نیست و عقل منصف  هرگز نمی‎تواند وجود تو را انکار کند.

فدک در تاریخ

فدک سرزمین غله خیزی در حجاز است و فاصله آن تا مدینه یک صد و چهل کیلومتر است . خیبر سرزمین یهودی نشین بود. تا این که در سال هفتم  هجری به علت ترسی که بعد از فتح خیبر از مسلمانان داشتند نصف یا همه آن را با رسول اکرم (ص ) صلح کردند. و از آن تاریخ به ملک خاص رسول گرامی (ص ) درآمد؛ زیرا مسلمانان در به دست آوردن فدک پیکاری ننموده بودند و خداوند متعال هم در قرآن فرموده است : هر چه خدا از اموال اهالی دهکده‎ها برگرداند و بخشید، ـ «ما أَفاءَ اللهُ عَلی رَسُوله من  أَهْل القُری فَللّه وَ للرِّسُول وَ لذی القُرْبی ...» حشر (ص )5، آیه 6 .

این آیه با صراحت بیان می‌کند که فدک به ملک طلق رسول اکرم (ص ) در آمد و همه مذاهب اسلامی در این موضوع اتفاق نظر دارند.

در مسند احمد بن حنبل در باب صله رحم از ابوسعید خدری نقل شده است : وقتی که آیه «و آت ذالقربی حقّه » نازل گردید، نبی اکرم (ص ) فرمود : «یا فاطمة! لک فدک »، (ای فاطمه ! فدک از آن توست .) بر اساس این روایت، فدک به ملک زهرای اطهر ـ صلوات الله علیها ـ در آمد.

خلیفه اول آن را از تصرف زهرای مرضیه (ع ) در آورد و از جمله اموال عمومی و ثروت ملی اعلام کرد. خلیفه دوم در زمان خلافت، فدک را به ورثه رسول خدا (ص ) داد و عثمان در ایام خلافتش آن را به مروان بن حکم واگذار کرد.

تاریخ، بعد از آن تصریحی در مورد سرگذشت فدک ندارد. مسلم است که امیرالمؤمنین (ع ) در دوران خلافت عثمان آن را از چنگ مروان درآورد، تا خلافت به معاویه رسید و او نیز آن را سه قسمت کرد : یک ثلث را به مروان بن حکم و ثلث دوم را به عمر بن عثمان و ثلث سوم را به فرزندش بخشید. پس از آنکه خلافت به مروان بن حکم رسید همه را از آن خود کرد و عمر بن عبدالعزیز فدک را به فرزندان فاطمه (س ) برگرداند. او نامه‎ای به والی خود در مدینه به نام ابوبکر بن عمر و بن حزم نوشت که فدک را به صاحبانش یعنی فرزندان فاطمه (س ) برگردان . ابوبکر بن عمرو نوشت : فاطمه (س ) نسل زیاد دارد به کدام یک از آنان بازگردانم ؟ در جواب نوشت : اگر من به تو بنویسم گاوی ذبح کن حتماً از من سؤال می‌کنی که گاو رنگش چگونه باشد؟ به محض رسیدن این نامه فدک را به فرزندان فاطمه (س ) که از نسل علی بن ابی طالب : هستند برگردان .