کتاب فتامل

اطلاعات کتاب

درباره کتاب

کتاب فتأمل  ملاحظاتی برای خوانش فقه و اصول

در حین عبور از باغ شکوه‌مند فقه و اصول، منظره‌هایی جذاب و بدیع و چشم‌گیر تماشا شدند که دریغ‌مان آمد با شما در میان نگذاریم. رسالت این رساله، «تأمل‌برانگیزی» و «فکرسازی» است. امید که شما هم از کرانه‌ها و کشف‌های خویش بهره‌مندمان کنید. از سورۀ مبارکۀ نمل این‌گونه می‌شود فهمید که پرنده‌ای چون هدهد هم می‌تواند از کرانه‌های ناپیدایی سخن بگوید و آگاهی دهد که حضرت سلیمان هم آگاهی ندارد و از آن بی‌خبر است: <فَقَالَ أَحَطْتُ بِمَا لَمْ تُحِطْ بِهِ وَجِئْتُک مِنْ سَبَإٍ بِنَبَإٍ یقِینٍ>

سخن گفتن در محضر «سلیمانِ اندیشه»ی اهل علم و فضیلت، کاری سخت است و مؤلف تنها سرفصل‌هایی را برای تأمّل در معرض داوری مخاطبان عزیز قرار داده است.

گاهی در کتاب‌های حوزوی، پس از این که نویسنده رأی و نظری را توضیح داد، در انتهای عبارت از این تعبیر «فتأمل» استفاده می‌کند. مقصود او ممکن است یکی از این دو باشد:

1. فتأمّل تدقیقی: یعنی مطلبی که بیان شد مطلب دقیق و ظریفی است و احتیاج به تفکر و اندیشۀ بسیار دارد. گاهی این فتأمّل را این گونه بیان می‌کنند: «فتأمّل فانه دقیق!»

2. فتأمّل تمریضی: نویسنده با آوردن این فتأمّل می‌خواهد بگوید ظاهر مطالبی که توضیح داده‌ایم، خوب و وجیه است؛ اما با تأمّل بیشتر می‌توان فهمید که این مطلب مریض است و اشکال دارد، بعضی استادان حوزه، متن‌های فتأمّل دار را هنگامه اظهار فضل و لحیه می‌دانند و به اصطلاح، ظرایف هنر تدریس را در این هنگام به رخ طلاب میکشند، بدین گونه که ابتدا جویای نظر طلاب درباره نوع و وجه این فتأمّل  می‌شوند («نوع» یعنی این که این، فتأمّل تمریضی است یا تدقیقی. «وجه» یعنی اگر تمریضی است، اشکالش به کجای بحث مربوط است) و بعد از این ایجاد بحث و مراجعه در کلاس با گذر از گفته‌های محصلان ، تحقیق خویش را درباره نوع و وجه فتأمّل ارائه می‌کنند.

اثر پیش‌ رو را به دید یک «فتأمل» تدقیقی باید دید...

مولف : ححجت الاسلام سید علی اصغر علوی

ناشر : انتشارات سدید