کتاب مشتمل بر ۲۵۵ روایت درباره مهدی و ظهور او و حوادث آخرالزمان است که مؤلف از منابع متعدد پیش از خود جمع آوری و با ذکر نام منابع، آنها را نقل کرده است.
حافظ جلالالد ین عبد الرحمن بن ابی بکر سیوطی شافعی از عالمان اهل سنت و مؤلف آثار بسیار در حدیث و تاریخ و علوم دیگر است. وی به سال ۸۴۹ق در اسیوط مصر متولد شد و از کودکی به آموختن قرآن و حدیث روی آورد. در سال ق۸۶۶ اولین اثر خود را تالیف کرد. او در پی تحصیل علم به مناطق زیادی مانند شام، حجاز، یمن، هند و مغرب سفر کرد و با بزرگان و استادان زیادی حشر و نشر داشت. سیوطی که شهرت زیادی در میان عالمان شیعه و سنی دارد، در موضوعات تفسیر، حدیث، فقه، ادبیات، قرائت، تاریخ و حتی طب مهارت داشت و درباره آنها کتاب نوشت. هر چند تعصب او در مذهبش جای انکار نیست اما عظمت علمی او نیز که بیشتر با جنبه تالیف و جمع آوری آثارش مشهود است قابل تردید نیست.
محتوای کتاب :
از زمان حضرت آدم(علیه السلام) دربارۀ موضوع منجی آخرالزمان صحبت به میان آمده و ادیان، مذاهب و فرق مختلف به فراخور شرایط زمانی و مکانی خود، ابعادی از آن را مورد توجه قرار دادهاند. دین مبین اسلام نیز از این قاعده مستثنا نبوده و پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله)، پیروان خود را از این موضوع باخبر کردهاند. گزارشها و روایات آخرالزمانی در منابع اسلامی، گاه به نقل از معصوم(علیهم السلام) آمده، گاه به نقل از پیروان ایشان.
ألعَرْفُ الوَرْدی فی أخْبار المَهْدی، کتابی به زبان عربی در موضوع مهدویت، از جمله تألیفات سُیوطی، دانشمند شهیر و پرکار اهلسنت است. وی در این کتاب، احادیث نقلشده در منابع اهلسنت درباره حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه) را گردآوری کرده است. تعداد روایات ارائه شده در کتاب، ۲۵۵ مورد است که دربارۀ حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه)، دوره ظهور، حوادث آخرالزمان و پس از امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه) است.
جایگاه کتاب :
هر چند این اخبار مؤید اعتقاد شیعیان امامیه میباشد لیکن آنچه در این کتب آمده، بیشتر مربوط به حوادث آخر الزمان است که از آن با عنوان فتن یاد میشود بنابر این همه آنچه در این کتابها آمده مستقیما به مهدی ارتباطی ندارد و گاه پیش گویی حوادث آینده است که از زبان پیامبر یا صحابه نقل کردهاند بخصوص که مهدی در نظر اهل سنت، مهدی نوعی است و اعتقاد آنان با شیعه امامیه متفاوت است که مهدی خاصی را اعتقاد دارند.
در بخشی از کتاب میخوانیم :
(۶۹) و أخرج (ک) الحاکم عن أبی سعید قال: قال رسول اللّه(صلی الله علیه و آله): «ینزل بأمتی فی آخر الزمان بلاء شدید من سلطانهم، حتّی تضیق الأرض عنهم، فیبعث اللّه عز وجل رجلا من عترتی، فیملأ الأرض قسطا و عدلا، کما ملئت ظلما و جورا، یرضی عنه ساکن السماء و ساکن الأرض، لا تدخر الأرض شیئا من بذرها إلّا أخرجته و لا السماء شیئا من قطرها إلّا صبّته، یعیش فیهم سبع سنین أو ثمان أو تسعا».(۶۹) حاکم نیشابوری از ابوسعید نقل کرده که رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمود: «امتم در آخرالزمان دچار بلایی شدید از ناحیه سلطانشان خواهند شد تا جایی که عرصه زمین بر آنان تنگ شود. پس از آن، خداوند مردی از عترتم را برمیانگیزد. او زمین را همانگونه که لبریز از ظلم و جور شده باشد، سرشار از قسط و عدل خواهد نمود؛ ساکنان زمین و آسمان از او راضی خواهند بود و زمین نیز همه بذرهای خود را میرویاند و آسمان هم تمام قطرات خود را فرومیریزد. در میان آنان هفت، هشت یا نهسال زندگی میکند».
