کتاب در محضر علامه طباطبایی پرسش و پاسخ های تفسیری، اعتقادی و کلامی

در معرفی این کتاب آمده است: «در این کتاب ششصد و شصت و پنج پرسش اعتقادی، اخلاقی، فلسفی و عرفانی مطرح شده که تماما از جانب علامه طباطبایی پاسخ داده شده است. نگارنده پرسش‌ها و پاسخ‌ها را به چهارده نوع تقسیم کرده و مابقی آنها را ضمن بخش گوناگون آورده است. عناوین برخی از این بخش‌ها عبارت‌اند از: خداشناسی، آفرینش جهان، جبر و اختیار، وحی، شرایع، رسول اکرمصلى الله عليه وآله وسلم، مقامات معنوی و زندگی ائمهعلیهم السلام، علم امامعلیه السلام، علوم قرآنی، مرگ، معاد، معارف قرآنی، مباحث اخلاقی عرفانی و مباحث منطقی فلسفی. اولین پرسش کتاب مربوط به زیربنای دین، و آخرین آن درباره اوراد و اذکار است. علامه طباطبایی در پاسخ سوال نخستین آورده است: تمام امور مربوط به شرع همه فرع توحیدند. توحید است که نبوت و معاد می‌طلبد»

مجموعه پرسش و پاسخ های چهره به چهره با علامه طباطبایی

تابستان ها برخی از دانش پژوهان تهرانی به نحوی خود را به دماوند می رسانند تا پس از اقامه نماز به امامت آیه الله جوادی شاید بتوانند یک سوال از انبوه سوالات خود را از ایشان بپرسند. این امر عطش جویندگان علم را به دسترسی به منبعی برای طرح سوالاتی که معمولا در کتاب های متعارف نیست نشان می دهد. حال اگر به شما بگویند که شما به استاد آیه الله جوادی یعنی علامه طباطبایی دسترسی دارید تا نه تنها یک سوال بلکه انبوهی سوال در حوزه های مختلف دین بپرسید چه حسی خواهید داشت؟ احتمال از شوق ذوق زده می شوید. کتاب در محضر علامه کتابی است که تا حدودی همین خواسته را برای شما شبیه سازی می کند. این کتاب ماحصل مدتها حضور نویسنده و جمعی از طلاب در جلسه پرسش و پاسخ با علامه طباطبایی در روزهای پنجشنبه و جمعه است. سرفصل های کتاب خود گویای تنوع موضوعاتی است که از ایشان سوال شده است:

۱. خداشناسی و توحید

۲.آفرینش جهان، انسان و وسائط و عوالم دیگر

۳. جبر، اختیار، بدا و سرتفاوت قابلیت ها

۴. وحی، نبوت، رسالت و امامت

۵. شرایع، ادیان و تاریخ انبیاء گذشته

۶. رسول اکرم

۷. مقامات معنوی و زندگانی ائمه

۸. علم امام و عصمت انبیا و اوصیا

۹. مباحث علوم قرآنی

۱۰. مرگ و عالم برزخ

۱۱. معاد

۱۲. پاره از معارف قران کریم

۱۳. اخلاق و عرفان

۱۴. مباحث منطقی-فلسفی

۱۵. مباحث گوناگون دیگر

همه این مباحث در ذیل ۶۶۵ سوال در یک کتاب ۲۵۶ صفحه ای جمع شده است. رمز این امر در خصلت شخص علامه طباطبایی نهفته است. اخیرا دکتر عبدالکریم سروش در یک سخنرانی، خاطرات خود از ایام حضور علامه در انگلیس برای معالجه در سالهای قبل از انقلاب را روایت کرده و یادآور شده که علامه طباطبایی اصولا فردی کم سخن بود و به سوالات تنها به مقدار حداقل مُکفی بسنده می کرد. این خصلت علامه در این کتاب به خوبی بروز یافته است. مرحوم علامه به هر سوال صرفا به قدر ضرورت پاسخ داده است. نکته جالب توجه میزان عجین بودن ایشان با قرآن است چرا که اکثر سوالات را با استناد به یک آیه از قرآن پاسخ داده اند. در معدود مواردی ایشان به خاطرات شخصی خود استناد کرده اند. مثلا از ایشان سوال شده که آیا جنیان پیامبر داشته اند؟ ایشان پاسخ می دهد که من از فردی که با جنیان ارتباط داشته همین سوال را کردم و آنها گفتند که نه، آنها پیرو ادیان رایج انسانها هستند با این فرق که در میان آنها اهل سنت وجود ندارد چرا که آنها در واقعه غدیر خم حضور داشتند و هنوز آن حاضران زنده اند! 

با توجه به احاطه سوال کنندگان بر مباحث دینی، آنها تلاش کرده اند تا در برخی مواقع مثال های نقض مهمی بر دیدگاه های رایج بر شیعه را مطرح کنند که با پاسخ های درخور توجه علامه مواجه شده اند. مولف برای اینکه خواندن کتاب برای عموم مردم آسان شود، ترجمه همه آیات و احادیث ذکر شده به همراه منبع آنها را در متن و پاورقی کتاب آورده است.

مولف: محمد حسین رخشاد

ناشر: انتشارات سماء قلم