کتاب نبوت و رسالت سلسله مباحث اعتقادی حلقه دهم

حلقه‌ی دهم از سلسله مباحث اعتقادی به بحث محوری نبوّت و رسالت اختصاص دارد. این کتاب دارای ۴ بخش می‌باشد . بخش اوّل کتاب درباره نیاز مبرم انسان‌ها به پیامبری از جانب خداوند سخن‌ گفته است. نخست این نیاز در دو حوزه بررسی شده:

«شأن مُذکّر بودن انبیای الهی در زمینه‌ی معرفة الله و مستقلّات عقلیّه» و نیز «شأن تعلیمی انبیا در عرصه‌ی فراتر از مستقلّات عقلیّه». در گام دوم، ادلّه‌ی فلسفی، کلامی و عرفانی که با هدف اثبات «وجوب ارسال رسل از سوی خداوند» ارائه شده، مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. این از آن روست که در عین روشن بودن نیازمندی انسان‌ها به رسل الهی برای بندگی خداوند، فرستادن انبیا بر پروردگار، وجوبی ندارد و نتیجه‌ی لطف و فضل الهی می‌باشد. در مرحله‌ی سوم، سخن از وجوب معرفت به رسولان الهی به میان آمده و وجوب فحص از انبیا و وجوب تحقیق از صدق مدّعی نبوّت، مورد بحث قرار گرفته و البتّه سخن در این است که این دو وظیفه‌ی عقلی، محصول تمسّک به قاعده‌ی «وجوب دفع ضرر محتمل» نمی‌باشد بلکه محصول درک «وجوب شکر منعم و حرمت کفران وی» از سوی عاقل است. در انتهای این فصل نیز نموداری ارائه شده که حالات و مواضع مختلف افراد را در مواجهه با وظیفه‌ی فحص و تحقیق و معرفت غیر اختیاری و پذیرش اختیاری انبیا بررسی می‌کند. نهایتاً بحث مهم «شناخت رسول به رسالت» طرح شده که در دو قالب «تذکّر به خدای فطری» و «تذکّر به عقل» قرار می‌گیرد. در ضمن این بحث روشن می‌شود انتساب نبوّت به برخی متفکّرانی که محتوای تعالیمشان از شاهراه اصلی تذکّرات انبیا منحرف بوده، انتسابی بی‌سند و مدرک می‌باشد. 

بخش دوم به بحث مهم معجزه اختصاص دارد که در آن، هم به تعریف معجزه پرداخته شده و هم برخی مصادیق مهمّ آن مورد بحث قرار گرفته است. در این بخش به طور خاص بحث اعجاز قرآن کریم و وجوه آن به تفصیل مطرح شده است و با مطالعه‌ی آن روشن می شود تحدّی قرآن کریم ناظر به محتوا و تعالیم آن است، نه ناظر به فصاحت و بلاغت کلام الهی. به علاوه از آیه‌ی «... کفی بالله شهیدا بینی و بینکم و من عنده علم الکتاب» سخن به میان آمده و وجوه مختلف این گواهی الهی و علوی علیه‌السّلام بر صدق نبی اکرم صلی‌الله‌علیه‌ و آله مورد کاوش قرار گرفته است.

 در بخش سوم بحث وحی مطرح شده و جایگاه «روح القُدس» و «روح من امره» در این رخداد آسمانی به دقت تحلیل شده است. همچنین درباره‌ی ارواحی که انبیا از آنها برخوردارند و نیز ارتباط جناب جبرئیل با پدیده وحی مبتنی بر فرمایش های معصومین علیهم‌السّلام بحث و تدقیق صورت گرفته است. سپس رویکردهای فلسفی، عرفانی و بشر انگارانه به وحی، به تفصیل طرح شده و سپس با موشکافی مورد نقد و بررسی قرار گرفته است . 

بخش چهارم کتاب ناظر به بحث عصمت انبیاء الهی است که در آن نخست به وجوب عصمت انبیا درعرصه‌ی تشخیص، دریافت، تبلیغ و نیز عمل به وحی پرداخته شده و درپایان در پرتو بیانات امام هشتم علیه‌السّلام، شبهات قرآنی پیرامون عصمت انبیا مطرح گردیده و به آنها پاسخ داده شده است .