کتاب روش نقد جلد سوم ( آرمان آگاهی و عرفان)

این کتاب در پنج مجلد انتشار یافته است. در این مجموعه پس از بررسی مفهوم و ضرورت "نقد"؛ به معیار و روش های نقد پرداخته شده و سپس هدف ها، مکاتب، آدم ها و عمل ها، از راه های گوناگونی، مورد انتقاد قرار گرفته اند. جلد اول این مجموعه به مفهوم نقد و ضرورت و معیار آن و سپس به روش نقد اهداف بر اساس: "سنجش اهداف با خودم" و "سنجش آنچه که یک هدف می دهد با آنچه که می ستاند"، صحبت شده هم چنین از نقد مکاتب بر اساس: نیازها و طرح کلی یک مکتب و نقش تاریخی و اثر علمی آن گفت و گو شده است. جلد دوم روش نقد به نقد مکاتب بر اساس آرمان ها پرداخته و پس از توجه دادن به آرمان ها و طرح ریزی آنها، به نیازها و پایه هایی که آرمان ها بر آن استوار می شوند، اشاره می شود. به این نکته که رفاه و عدالت به بیشتر از غریزه نیاز ندارند و آگاهی و تکامل به چیزی فراتر از فکر و عقل نیاز دارد، توجه داده می شود. سپس از مفهوم آزادی، تاریخ کوتاهی از آزادی خواهی و گام های انسان برای رسیدن به آن و شکل ها و عوامل و نقش های آزادی توضیحاتی داده می شود. جلد سوم به نقد آرمان آگاهی و عرفان اختصاص دارد. اینکه چه انگیزه هایی انسان را به سوی منبع نور و هدایت پناه داده و چه در اهدافی که این جریان را به همراه داشته و چه در شکل های تاریخی این جنبش می پردازد. همچنین از مزایا و آفت هایی که در طول زمان بین مکاتب ذوقی و عرفانی وجود داشته است سخن می گوید. جلد چهارم در این نوشتار با توجه به آرمان "تکامل" و مفهوم گسترده و وسیع آن، به تحلیل مارکسیسم پرداخته و آن را از ماده تا حیات، تا شعور، تا انسان ابتدائی، تا انسان تاریخی و تا انسان انقلابی پیش برده و سپس با پذیرش اصول دیالکتیک به نقد آن تحلیل پرداخته و نهایتا کلیت این اصول را به نقد و بررسی کشانده است. جلد پنجم، در این نوشته نیز با توجه به آرمان "تکامل" به تحلیل و نقدی از اگزیستانسیالیزم می پردازد و با مطرح کردن اندیشه هایی از هایدگر و سارتر، به جمع بندی این افکار و سپس تحلیل و نقد آنها می پردازد.

نقد مکتب ها: آرمان آگاهی و عرفان

عرفان یکی دیگر از آرمان‌های انسانی است. مؤلف در جلد سوم از مجموعه روش نقد، در پی نقد عرفان است

و از نقدهایی می‌گوید که سویه‌مندند و به دور از درک حقیقت عرفان، به بررسی عرفان نشسته‌اند.

نویسنده بر این باور است که تنها کسانی می‌توانند عرفان را به‌درستی نقد کنند

که از این رود جاری، لبی تر کرده و خود در این مسیر گامی برداشته باشند.

در این کتاب، زمینه‌ها و اهداف عرفان بررسی، و مختصری از تاریخ تصوف و شکل‌های آن بیان شده است؛

نویسنده سپس پیام‌ها و روش‌ها و پیامدهای عرفان را مرور کرده

و در نهایت این روش‌ها، پیام‌ها، انگیزه‌ها و آثار بر اساس اهداف به نقد کشیده می‌شود.