کتاب مقالات استاد محمد شجاعی(جلد سوم طریق عملی تزکیه 2)

این اثر ارزشمند با عنوان طریق عملی تزکیه سالک در طی طریق و سلوک الی الله بعد از مرحله اول یعنی توبه و بازگشت، در قدم دوم باید در میدان طلب قدم بگذارد و تا رسیدن به مقصود دست از طلب نمی‌کشد.

وقتی سالک از افعال حرام ، یعنی از ترک یا تضییع واجب ، و از ارتکاب محرمات و معاصی ، و به موازات اینها از رذایل اوصاف و اخلاق ، با شرحی که گذشت توبه کرد و روی به حضرت مقصود آورد ، باید سر در میدان طلب نهد ، و در مقام طلب کاملا جدی باشد...

او باید با تضرع این امر مهم را از خدا بخواهد و طالب جدی باشد. و برای حفظ طلب، بقای آن را نیز از خدا بخواهد و همیشه شکر نعمت طلب را به جای آورد.

طالب در این میدان از همان اول برای رسیدن به مطلوب باید از خود چشم بپوشد و آماده کنار گذاشتن خود و لوازم خودی باشد. در واقع طلب، با هجرت از خود آغاز می‌شود و با مرگ خود به آخر می‌رسد. سالک در میدان طلب باید به مجاهدت بپردازد و مجاهدت وی باید مجاهدت یک طالب دردمند باشد. هر چه سالک در منازل سلوک و مراحل آن جلوتر رود مجاهدتش یا همان مراقبه‌اش کامل تر و دقیق تر خواهد بود، تا جایی که سالک به توفیق الهی مراحل را پشت سر گذارد و به بقای بعد از فنای کامل برسد و تدبیر خدا جایگزین تدبیر بنده گردد.

در مرحله بعدی یعنی مرتبه اول مراقبه سالک باید با مداومت ده امر را رعایت و جانب حضرت معبود را در خصوص آن مراقبت کند. عمل به واجبات و ترک معاصی و محرمات، مداومت بر نافله شب، و شفع و وتر که نماز روز و نماز شب است، مداومت بر تسبیح حضرت زهرا سلام علیها بعد از نمازهای واجب، مداومت بر دعای «صباح» حضرت امیر المومنین بعد از نماز صبح، طهارت دائم، خواندن دعای کمیل در شب‌های جمعه و شب‌های نیمه شعبان، تلاوت قرآن در شب و روز، اظهار مودت و محبت نسبت به حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف و مداومت بر روزه سه روز از ماه به ترتیب اولین پنجشنبه ماه، چهارشنبه وسط ماه و آخرین پنجشنبه ماه از کارهایی که سالک باید در این مرحله عمل کند.

بعد از اینکه سالک به وظایف مرتبه اول عمل کرد و بر اثر مجاهدت نورانیت و صفایی در دل وی پیدا می‌شود و تحولی در باطن وی به وجود می‌آید و آمادگی قدم بالاتر را پیدا می‌کند و وارد مرحله بعدی یعنی مرتبه دوم مراقبه می‌شود که علاوه بر التزام به امور دهگانه مرحله اول، ده امر دیگر در این مرحله به وظایفش اضافه می‌شود.

سعی در ترک هواهای نفسانی، مراعات آداب محضر حق در همه حرکات و سکنات، مسارعت و مراقبت جانب معبود در شتاب به سوی او، سعی در انجام نوافل و مستحبات، مداومت بر سجده‌های طولانی، فکر و مراقبت معبود در خصوص فکر راهگشا به سوی حضرت او، ذکر و مراقبت جانب معبود در اینکه از یاد او غافل نیست و همیشه او را یاد می‌کند، وِرد و مراقبت جانب معبود در اینکه نام او و یاد او وِرد زبان باشد.

سَهَر و مراقبت جانب معبود در بیداری شب یا دل شب که میقات بین جناب او و دردمندان طالب جوار اوست و توبه و استغفار و مراقبت جانب معبود در بازگشت و اعتذار از خطاها و طلب مغفرت برای آن‌ها مراحل ده گانه مرتبه دوم مراقبه است که سالک باید آن را رعایت کند و بداند که هر مرتبه ای توبه و استغفار دارد.

مولف : آیت الله استاد محمد شجاعی

ناشر : انتشارات سروش