کتاب فقیهی از کربلا (اندیشه سیاسی آیت الله سید محمد تقی مدرسی)

آیت‌الله‌ سید محمدتقی مدرسی سال‌هاست در شهر کربلا به تدریس خارج فقه و اصول اشتغال دارد و آثار متعددی در حوزه‌های فقه، اصول، معارف اسلامی و اندیشه دینی از خود بر جای گذاشته است.

بخش مهمی از فعالیت‌های علمی آیت‌الله مدرسی به تدبر در قرآن کریم، تفسیر آیات و استخراج مبانی فکری و اجتماعی اسلام اختصاص یافته است. تفسیر چندجلدی «من هدی القرآن» از مهم‌ترین آثار وی به شمار می‌رود؛ اثری که در آن تلاش شده است آموزه‌های قرآن با مسائل و نیازهای جهان معاصر پیوند یابد و راه‌کارهای تمدنی و اجتماعی اسلام از متن وحی استخراج شود.

تفسیر چندجلدی «من هدی القرآن» از مهم‌ترین آثار ایشان به شمار می‌رود؛ اثری که در آن تلاش شده است آموزه‌های قرآن با مسائل و نیازهای جهان معاصر پیوند یابد و راهکارهای تمدنی و اجتماعی اسلام از متن وحی استخراج شود. اهتمام گسترده به قرآن موجب شده است که بسیاری از پژوهشگران، اندیشه آیت‌الله مدرسی را در زمره جریان‌های «قرآن‌محور» در حوزه‌های علمیه معاصر ارزیابی کنند.

در عرصه فقهی، آیت‌الله مدرسی کوشیده است میان میراث اجتهادی شیعه و نیازهای متحول جوامع اسلامی ارتباطی فعال برقرار کند. آثار فقهی وی، از جمله مجموعه «الوجیز فی الفقه الاسلامی» و دیگر تألیفات اجتهادی او، نشان‌دهنده توجه به مسائل نوپدید و تلاش برای ارائه فقهی کارآمد در مواجهه با تحولات زمانه است.

در مبانی فکری ایشان، سه عنصر «عقل»، «وحی» و «واقعیت‌های زمانه» جایگاهی محوری دارند و همین امر به شکل‌گیری رویکردی پویا در فقه و اندیشه اسلامی انجامیده است. آیت‌الله مدرسی در کنار فعالیت‌های علمی و حوزوی، حضوری پررنگ در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی جهان اسلام نیز داشته است.

ایشان از دوران جوانی در مبارزات علیه رژیم بعث عراق نقش‌آفرین بوده و پس از مهاجرت اجباری، فعالیت‌های فرهنگی، فکری و سیاسی خود را در کشورهای مختلف ادامه داد. بسیاری از جریان‌ها و حرکت‌های اسلامی در دهه‌های گذشته از آثار، سخنرانی‌ها و اندیشه‌های او تأثیر پذیرفته‌اند.

در منظومه فکری آیت‌الله مدرسی، سیاست از دین جدا نیست، بلکه ابزاری برای تحقق عدالت، کرامت انسانی، اصلاح جامعه و صیانت از هویت اسلامی به شمار می‌رود؛ رویکردی که محور اصلی کتاب «فقیهی از کربلا» نیز محسوب می‌شود.