کتاب کیمیای وصال

کتاب حاضر متن بازنویسی شده و تحریر یافته از دروس تزکیه نفس آیت‌الله محمد شجاعی است که در دهه ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۰ و نیز در سال‌های ۱۳۷۸ به بعد از رادیو قرآن پخش شده است. وی حقایق سلوک را با اتخاذ از آیات و روایات بر طالبان شایسته عرضه و فراز و نشیب‌های راه پرمشقّت سلوک را برای مشتاقان به خوبی آشکار می‌کند تا در نشیبی گم نشوند و از فرازی سقوط نکنند. دروس ایشان بصیرتی درخور برای سالک این راه پدید می‌آورد تا به بیراهه و کج راهه کشیده نشوند.

این کتاب در دو فصل جامع و کامل تدوین شده است که در آن نویسنده با نگاهی باز طریق تزکیه نفس را برای خواننده خود روشن می‌کند. فصل اول کتاب به بحث حیات نخستین و تفاوت آن با حیات دنیایی می‌پردازد و هر یک از این دو دنیا از دیدگاه قرآن مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

در این فصل مباحث دیگری چون تأثیر ایمان و کفر در حیات دنیایی، تفاوت حجاب ظلمانی و نورانی، حقیقت حجاب و محجوب، گسترش توان درک در مراتب بالای حیات، نمونه‌های قرآنی از حیات برتر، تبعیت از دین و انسان کامل شرط حیات برتر و ... مورد نقد و بررسی قرار گرفته است که انسان را برای رسیدن به یک حیات و زندگی برتر راهنمایی می‌کند.

در فصل دوم کتاب نویسنده مراحل دستیابی به سلوک را برای سالک راه بازگشایی می‌کند تا به استناد آن بتواند از کج‌روی‌ها پرهیز و به سر منزل مقصود دست پیدا کند. این راه که ۱۰ منزل دارد به خوبی از سوی نویسنده تعریف شده که عبارتند از منزل یقظه، منزل توبه، منزل انابه، منزل مراقبه، منزل قصد، منزل عزم، منزل اراده، منزل ادب، منزل فقر و منزل انس.

در بخشي از مقدمه كتاب نوشته شده است:

«وجود صمداني و پربركت استاد فرهيخته ما حضرت آيت‌الله محمد شجاعي سال‌هاست با افاضات تعاليم انبياء و دم احياگر خويش به تربيت جان مشتاقان وصال مي‌پردازد. او حقايق سلوك را با اتخاذ از آيات و روايات بر طالبان شايسته عرضه مي‌دارد و فراز و نشيب‌هاي راه پر مشقت سلوك را براي مشتاقان به خوبي آشكار مي‌كند تا در نشيبي گم نشوند و از فرازي سقوط نكنند. دروس استاد، بصيرتي در خور براي سالك اين راه پديد مي‌آورد تا به بيراهه و كج‌راهه‌ها كشيده نشود.»

از منابع مورد استناد نويسنده در تدوين اين اثر مي‌توان كتاب‌هاي قرآن كريم، نهج‌البلاغه، صحيفه سجاديه، اقبال‌الاعمال، الالفين، الكافي، بحارالانوار، تذكرة‌الموضوعات، جامع‌السعادات، حقايق، ديوان اشعار حافظ، ديوان اشعار ملامحسن فيض كاشاني، عوالي اللئالي، لواقح‌الانوارالقدسين في بيان‌العهودالمحمديه، مثنوي معنوي، مثنوي شيخ بهايي، مجموعه ورام، مستدرك‌الوسائل، مستدرك سفينة‌البحار، مسكن‌الفواد، منازل‌السائرين، منطق‌الطير و وسائط را نام برد.

گزیده ای از کتاب :

حرکت در مسیر تزکیه نفس و خودسازی در گرو تحصیل آگاهی و شناخت از چهره اصلی خود است. انسان باید دریابد که پیش از حیات دنیایی، از چه حیاتی برخوردار بوده و معرفت اش در باره حقایق هستی، چه اندازه بوده است. همچنین در حیات دنیایی خود بیندیشد تا دریابد که پس از ورود به عرصه دنیا، چه حجاب هایی او را فراگرفته و از چه حقایقی محجوب مانده است؛ البته این آگاهی برای هر انسان علاقه مند به تزکیه و پاکسازی نفس، ضروری است؛ زیرا پس از این آگاهی است که می کوشد راهی برای از بین بردن حجاب ها و آلودگی ها بیابد............گاه ممکن است چنین تصور شود که منظور از حیات دنیایی، زندگی انسان در عالم طبیعت و ماده است که از آن تعبیر به حجاب ها شده است؛ ولی باید توجه داشت که وقتی در قرآن کریم کلمه ای همچون « الحیوة الدنیا » آورده می شود، مقصود زندگی در عالم ماده و طبیعت نیست، بلکه مراد، حیات پایین و پست است که انسان می تواند در برابر آن از حیاتی بالاتر برخوردار باشد و تا زمانی که در این حیات پست به سر می برد، از مشاهده وجه حضرت حق، محجوب و محروم است.

مولف : آیت الله استاد محمد شجاعی

ناشر : انتشارات سروش